Bài 15–16: Bổ ngữ khả năng: V + 得/不 + 了(liǎo), V + 得/不 + 下; so sánh với 能/可以

Giải thích

Cấu trúc

1. 1
   Vđộng từ+得 / 不+了 (liǎo)

   Động tác có xảy ra / hoàn thành được hay không.

   • A：明天参观，你去得了吗？B：我明天有事，去不了。

     A: Míngtiān cānguān, nǐ qù de liǎo ma? B: Wǒ míngtiān yǒu shì, qù bu liǎo.

     A: Ngày mai đi tham quan, bạn đi được không? B: Mai tôi có việc, không đi được.

   • A：你吃得了这么多饺子吗？B：吃得了。

     A: Nǐ chī de liǎo zhème duō jiǎozi ma? B: Chī de liǎo.

     A: Bạn ăn hết được từng này sủi cảo không? B: Ăn hết được.

   • 坐飞机去用不了三个小时就到了。

     Zuò fēijī qù yòng bu liǎo sān ge xiǎoshí jiù dào le.

     Đi máy bay không mất tới ba tiếng là đến.

   • A：他自己走得了吗？B：她腿摔伤了，自己走不了。

     A: Tā zìjǐ zǒu de liǎo ma? B: Tā tuǐ shuāishāng le, zìjǐ zǒu bu liǎo.

     A: Anh ấy tự đi được không? B: Chân cô ấy bị ngã thương rồi, tự đi không nổi.

   • 她晚上有事去不了。

     Tā wǎnshang yǒu shì qù bu liǎo.

     Buổi tối cô ấy có việc, không đi được.

2. 2
   Vđộng từ+得 / 不+下

   Không gian có chứa được hay không.

   • A：这个剧场坐得下一千人吗？B：这个剧场太小，坐不下。

     A: Zhège jùchǎng zuò de xià yì qiān rén ma? B: Zhège jùchǎng tài xiǎo, zuò bu xià.

     A: Nhà hát này ngồi vừa một nghìn người không? B: Nhà hát này nhỏ quá, không ngồi vừa.

   • 这个包太小，毛衣太大了，装不下。

     Zhège bāo tài xiǎo, máoyī tài dà le, zhuāng bu xià.

     Cái túi này nhỏ quá, áo len lại to, không nhét vừa.

3. 3
   能 / 不能+V ~ V+得了 / 不了

   Năng lực hoặc điều kiện cho phép: dùng được cả hai.

   • 今天我有时间，能去。也可以说：今天我有时间，去得了。

     Jīntiān wǒ yǒu shíjiān, néng qù. Yě kěyǐ shuō: Jīntiān wǒ yǒu shíjiān, qù de liǎo.

     Hôm nay tôi có thời gian, đi được. Cũng có thể nói: tôi có thời gian, đi được.

   • 今天我没有时间，不能去。也可以说：今天我没有时间，去不了。

     Jīntiān wǒ méiyǒu shíjiān, bù néng qù. Yě kěyǐ shuō: Jīntiān wǒ méiyǒu shíjiān, qù bu liǎo.

     Hôm nay tôi không có thời gian, không đi được. Cũng có thể nói: đi không nổi.

4. 4
   劝阻: 不能+V · điều kiện không đủ: V不C

   Khuyên ngăn chỉ dùng 不能; điều kiện khách quan không đủ thì thường dùng bổ ngữ khả năng.

   • 那儿太危险，你不能去。

     Nàr tài wēixiǎn, nǐ bù néng qù.

     Chỗ đó nguy hiểm lắm, bạn không được đi.

   • 东西太多了，你拿不了。

     Dōngxi tài duō le, nǐ ná bu liǎo.

     Đồ nhiều quá, bạn không xách nổi.

   • 屋子里太黑，我看不见。

     Wūzi lǐ tài hēi, wǒ kàn bu jiàn.

     Trong phòng tối quá, tôi không nhìn thấy.

   • 这东西不是你的，你不能拿。

     Zhè dōng xī bú shì nǐ de, nǐ bù néng ná.

     Đồ này không phải của bạn, bạn không được lấy.